Chefi i së ardhmes? Është ai që nuk e shpërdoron ushqimin dhe kontribuon për të ushqyer ata që kanë nevojë!

Temë e përgatitur nga disa studentë të Institutit Kulinar Neranxi me të cilën shkolla jonë konkurroi në Olimpiadën Botërore të Chefave të rinj në Indi

Asnjë shkollë që edukon brezin e ri, nuk do të përmbushte si duhet misionin e saj nëse nuk do të edukonte nxënësit e saj që të jenë më të ndjeshëm ndaj problematikave të ndryshme sociale që ka shoqëria ku jetojmë. Dhe në një vend akoma me standarte të ulëta ekonomike si Shqipëria, kjo ndjeshmëri është akoma më e domosdoshme.  

Në vitin 2022, mbi 95.3 milionë njerëz në BE (22% e popullsisë) ishin në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social, që do të thotë se përjetonin të paktën një nga tre rreziqet e varfërisë dhe përjashtimit social: varfëri, privim i rëndë material dhe social, ose jetesa në një familje me të ardhura shumë të ulëta nga puna, sipas Eurostat. Shqipëria kryeson Europën për këtë tregues, pasi gati gjysma e popullsisë së saj është e rrezikuar nga varfëria.(grafiku sipas Eurostat)

Instituti Kulinar Neranxi ka punuar në dy drejtime për këtë problem:

E para ne ndërmarrim shpesh iniciativa në lagjen ku është korpusi I shkollës, një nga lagjet më të varfra te Tiranës, duke organizuar grupe kryesisht me fëmijë dhe mosha të treta për të cilët gatuajnë profesorët dhe studentët.

E dyta, ne i mësojmë studentët në master classe të ndryshme (njërin prej tyre e keni në video) se si të kemi sa më pak humbje në procesin e gatimit, në mënyrë që nesër në restorsantin ku punojnë, të kenë të njëjtën edukatë dhe praktikë pune.

Edhe në kuzhinë mund dhe duhet të jesh i qëndrueshëm; duhen shmangur mbeturinat, zvogëluar paketimin dhe zgjedhur një zinxhir furnizimi më të shkurtër.

Shefi i së ardhmes tashmë duhet të mendojë për qëndrueshmërinë mjedisore, e cila është gjithashtu ekonomike, menaxheriale dhe kulturore. Kuzhina vërtet e qëndrueshme gjeneron efekte të virtytshme që shkojnë përtej zinxhirit të furnizimit dhe përfshijnë territore dhe konsumatorë.

Mbetjet e ushqimit, kostoja e plotë, ushqimi i shëndetshëm dhe aftësitë dixhitale janë katër temat kryesore që ofrojnë zgjidhje dhe mjete për të përballuar me sukses sfidat e së ardhmes, falë edhe kontributit të profesionistëve dhe ekspertëve në bota e Hoteleri Turizmit.

Si të reduktoni mbetjet ushqimore në restorantin tuaj

Këshilla për të përmirësuar qëndrueshmërinë e restorantit tuaj duke reduktuar mbetjet ushqimore.

Reduktimi i mbetjeve ushqimore është aktualisht një nga sfidat më të mëdha me të cilat përballet industria e restoranteve. Mbetjet kanë një ndikim të madh në tre nivele kryesore: nga pikëpamja mjedisore dhe sociale, por edhe nga një këndvështrim biznesi. Në të vërtetë, ushqimi është një levë e fortë për të vepruar në favor të shëndetit të planetit, duke qenë se 26% e serrave, gazrat i atribuohen zinxhirit të furnizimit ushqimor dhe sipas statistikave të Bashkimit Evropian, 88 milionë ton mbetje ushqimore prodhohen në vit në Evropë, shumica e të cilave gjatë konsumit në shtëpi ose në restorante.

1. Si të optimizoni qëndrueshmërinë e restorantit tuaj

A mund ta filloni luftën tuaj kundër mbetjeve ushqimore nga një këndvështrim operacional?

Së pari, është thelbësore të rrisim ndërgjegjësimin e bashkëpunëtorëve tanë për këtë temë dhe t’u tregojmë atyre se është e mundur të kemi një ndikim të rëndësishëm në mjedis edhe duke vepruar në shkallë lokale. Ne trajnojmë studentët për mënyrat më të mira për të menaxhuar inventarin dhe për të ruajtur lëndët e para – trajnimi është çelësi për të siguruar që gjërat të bëhen siç duhet në afat të gjatë.

Më pas këshillojmë të bëhet një vlerësim i mbetjeve ushqimore të restorantit tuaj: sigurohuni që furnizimet të monitorohen mirë dhe analizoni mbetjet për të hartuar një lloj regjistri mbetjesh. Kjo do të jetë e dobishme për vendosjen e porosive të kalibruara dhe optimizimin e furnizimeve.

Një mentalitet i qëndrueshëm në kuzhinë është një tjetër aspekt thelbësor për reduktimin e mbetjeve ushqimore. Bazuar në atë që keni nxjerrë nga analiza e mbetjeve, mund ta ndryshoni menunë për ta përshtatur më mirë me preferencat e klientëve, për shembull duke zëvendësuar produktet që shpesh mbeten në pjata, me përbërës të tjerë. Ju gjithashtu mund të vendosni të eliminoni disa produkte nga menyja dhe sigurohuni që pjatat të mbushen në mënyrë të barabartë. Ju gjithashtu mund të përdorni imagjinatën tuaj për të shfrytëzuar sa më shumë mbeturinat, duke i kushtuar gjithmonë vëmendje maksimale sigurisë dhe cilësisë. Për shembull, me mbetje karrota dhe kopër mund të përgatitet lëng për supë.

Bëni çmos për të ofruar produkte sezonale, të cilat përveçse do të jenë më të shijshme për klientët, do të kenë një ndikim pozitiv në mjedis.

Megjithatë, ndërgjegjësimi për këtë problem duket se po rritet.

2. Si të ndërgjegjësojmë klientët për iniciativat tona për të reduktuar mbetjet ushqimore

Tani që i kemi hedhur një vështrim më të afërt praktikave të kuzhinës, ka shumë mënyra për të komunikuar qëndrueshmërinë e restorantit tuaj me darkuesit: Meqenëse klientët fleksitar, vegan dhe vegjetarian janë një objektiv në rritje për restorantet, gjithçka është në avantazhin tuaj.

Jepini prioritet pjatave të bëra me produkte sezonale dhe me burime lokale: mund t’i përmirësoni ato në meny, falë imazheve tërheqëse ose përshkrimeve të shijshme, ose shtoni një shënim si “Rekomandohet” ose “Më i shitur” pranë tyre. Klientët shpesh tërhiqen nga pjatat e ditës të promovuara, sepse e dinë se është oferta më e freskët.

Ofroni ushqimeve opsione vegjetariane ose vegane: Të qenit miqësor me vegjetarianët do ta ndihmojë restorantin tuaj të qëndrojë në krye të tendencave të kuzhinës, kështu që mendoni për idetë e reja të pjatave dhe pijeve që i përshtaten këtyre dietave.

Mos hezitoni të komunikoni iniciativat tuaja kundër mbetjeve ushqimore për të rritur ndërgjegjësimin e klientëve, sepse reduktimi i mbetjeve ushqimore është një çështje globale, veçanërisht për shkak të zakoneve të konsumit në vendet e zhvilluara, por nuk është e pakthyeshme dhe njerëzit janë shumë më të vëmendshëm ndaj kësaj teme. Ju mund të përdorni mediat sociale për të postuar foto të pjatave tuaja sezonale, ose histori rreth furnitorëve tuaj lokalë dhe praktikave më të mira të qëndrueshmërisë, dhe madje të ndërveproni me komunitetin tuaj për të ndarë ide rreth nismave pozitive kundër mbetjeve ushqimore.

Një sasi e madhe ushqimi hidhet çdo vit, përgjatë të gjitha fazave të zinxhirit të furnizimit ushqimor. Nga grumbullimi në vendin e prodhimit te transporti, nga konservimi në shitje, deri në konsum. Shkaqet janë të ndryshme, disa të natyrshme siç janë ngjarjet ekstreme klimatike dhe të tjera, shumica e tyre, varen nga njeriu. Të tilla si praktikat e gabuara në fazat e grumbullimit apo transportit, apo në momentin e blerjes së produkteve nga konsumatori dhe metodat e konservimit. Blerja e ushqimit të tepërt, mos konsumimi i tij deri në datën e skadencës, ruajtja e gabuar e tij janë të gjitha veprime që nxisin mbetjet.

Sektori i ushqimit është përgjegjës për rreth 30% të konsumit global të energjisë dhe 22% të emetimeve totale të gazeve serrë. Ajo shkakton degradimin e tokës dhe ujit, nëpërmjet një përdorimi gjithnjë e më pak të qëndrueshëm të burimeve natyrore që qëndrojnë në bazë të furnizimit me ushqim. Në këtë kuptim, mbetjet inkurajojnë këto dukuri, duke përkeqësuar ndjeshëm dëmet mjedisore të shkaktuara nga sektori.

Prandaj është e nevojshme të përhapen modele të qëndrueshme ushqimore dhe konsumi që luftojnë mbetjet dhe pasojat e tyre. Jo vetëm mjedisore, por edhe social-ekonomike dhe shëndetësore, pasi një dietë më e ekuilibruar pa teprime ka edhe efekte pozitive në cilësinë e jetës, veçanërisht për fëmijët dhe të rinjtë.

Një objektiv ndërkombëtar

Reduktimi i mbetjeve ushqimore është pjesë e objektivave të Agjendës së OKB-së 2030. Konkretisht, e 12-ta, e cila kërkon arritjen e modeleve të konsumit dhe prodhimit të qëndrueshëm.

Ka mungesë të të dhënave për mbetjet ushqimore

Për të luftuar një fenomen të dëmshëm mjedisor është thelbësore së pari të monitorohet ai. Studimi i të dhënave dhe mënyrën se si ato ndryshojnë me kalimin e kohës është baza për zbatimin e politikave që mund t’i përmbajnë ato. Fatkeqësisht, për sa i përket mbetjeve ushqimore, deri më sot ka pak të dhëna të disponueshme për sasitë e ushqimeve që shpërdorohen, për llojet ose cilat faza të ciklit të prodhimit shkaktojnë humbjet më të mëdha.

Bashkimi Evropian ka vendosur nisjen e sondazheve kombëtare duke filluar nga viti 2020, por tani për tani informacioni i disponueshëm, në Evropë dhe në mbarë botën, rrjedh kryesisht nga anketat e mostrës ose vlerësimet. Në këtë kontekst, FAO (Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë) ka qenë përgjegjëse për vlerësimin e të dhënave për humbjet e ushqimit për rajonet kryesore të botës.

Pjesa e vlerësuar e ushqimit të humbur në nivel global ishte 13.8% në vitin 2016.

Të dhënat tregojnë vlerësimet e krijuara nga FAO për mbetjet ushqimore pas korrjes në fermë dhe gjatë fazave të transportit, ruajtjes, përpunimit dhe shitjes me shumicë.

Me 20,7% të ushqimit të humbur në prodhimin total, Azia Qendrore dhe Jugore është zona me peshën më të lartë në botë, e ndjekur nga Amerika e Veriut dhe Evropa (15,7%). Nga ana tjetër, Australia dhe Zelanda e Re (5.8%) së bashku me Azinë Lindore dhe Juglindore (7.8%) janë zonat ku shënohen humbjet më të ulëta të ushqimit.

Shpërdorim i ushqimit

Mbetjet e ushqimit janë kudo: në shtëpinë tonë dhe në kuzhinat profesionale. Për këtë arsye, sidomos në restorante, duhen gjetur hapa të përbashkët për ta trajtuar atë në mënyrën më të mirë të mundshme.

1. Përcaktoni një menu të gjithanshme, duke përdorur përbërësit në përgatitje të ndryshme dhe tërësisht, duke i bërë menutë të thjeshta por interesante.

2. Organizoni mirë punën, nga faza e ruajtjes deri në procesin e përgatitjes, duke përdorur produktet duke u kujdesur për datat e skadencës.

1. Ndani të gjitha informacionet me ekipin, në mënyrë që zinxhiri të mos prishet.

4. Porositni mallrat me kujdes për të shmangur humbjen ose harresën.

5. Përdorni teknika novatore.

Ushqimi i shëndetshëm

Një studim i Harvardit komenton se dieta duhet të ndahet si më poshtë: 50% perime dhe fruta, 25% bishtajore dhe fruta të thata dhe 25% drithëra. Të gjitha të gatuara me bimë aromatike dhe erëza. Gjithnjë e më shumë jemi dëshmitarë të një diete fleksibël, pra me një konsum mbizotërues perimesh (rreth 80%) dhe pjesa e mbetur nga burime me origjinë shtazore, me një balancim dhe shtyrje të kësaj të fundit. Të ushqehesh shëndetshëm do të thotë të jetosh më gjatë dhe të ndihesh mirë, jo vetëm fizikisht, por edhe me humor. E fundit, por jo më pak e rëndësishme, të ushqyerit e shëndetshëm nënkupton gjithashtu ruajtjen e planetit përmes zgjedhjeve të vetëdijshme.

Dhe mos harroni, përreth jush ka njerëz që nuk kanë me se të ushqehen. Mos e shpërdoro ushqimin dhe ndihmo dikë që të mos flejë pa ngrënë!

Evente të tjerë

× Si mund t’ju ndihmojmë?